GEBELİK VE SIK GÖRÜLEN
YAKINMALAR
1- Bulantı ve Kusma
Gebelikte artan HCG’nin (hormonal etki) ve mide de yer alan H.Pylori bakterisinin etyojide yer aldığı düşünülmektedir. Ayrıca ruhsal etkilerin de rolü vardır. Geçicidir. Özellikle 12-13. Haftadan itibaren şikayetler belirgin derecede azalır.
Öneriler: Az az, sık sık kuru yiyecekler (kraker, leblebi gibi) yenilmelidir. Yağlı, kokulu ve ağır gıdalardan uzak durulmalıdır. Çorba içiyorsanız ve kokusu rahtasız ediyor ise pipet kullanabilirsiniz. Ilık içeceklerden uzak durun, bunlar bulantıyı daha fazla arttırır. Sürekli aynı ortamda bulunan gebeler için de ortam değişikliği etkili olabilir ve bulantının azalmasında etkili olabilir. Aşırı kusmanın olduğu durumlarda gerekirse anne adayı hastaneye yatırılıp damar yolundan beslenerek tedavisi düzenlenebilir. Bulantı için doktorunuzun önereceği ilaçları kullanabilirsiniz.
2- Mide Yanması
Gebelikte hormonal etkiyle yemek borusu ile mide arasındanki kasların gevşemesine bağlı olarak ve ayrıca gebeliğin ilerleyen dönemlerinde büyüyen rahmin mideyi yukarı doğru ittirmesi sonucu oluşan baskının etkisiyle midenin asit içeriğinin yemek borusuna kaçması sonucu oluşur. Sıklıkla gebeliğin ikinci yarısı olan 20. Haftadan sonra gözlenir.
Öneriler: Az az, sık sık yemek yeme, bol su içmek, reflüye sebep olabilecek yağlı ve kızartma türü yemeklerden kaçınmak, yüksek yastıkta yatma, ilaç tedavisi (bu tür anti-assitler bebeğe zarar vermez). Yemeklerden sonra yatar pozisyonda bulunmak reflü riskini arttırır. Kullanılacak reflü içecekleri demir ilacı kullanıyorsanız beraber alınmamalıdır.
3- Kabızlık
Gebelikte bağırsak hareketlerinin yavaşlamasına bağlı olarak kabızlık oluşabilir. Özellikle gebelikle beraber kanda yükselen progesteron etkisi ile bağırsak peristaltizmi (hareketi) azalmaktadır.
Öneriler: Posalı ve yulaflı yiyecekler önerilir. Kepek ekmek, kayısı, erik gibi meyveler önerilir. İlaç tedavisi de yapılabilir. Bol sıvı alımı da kabızlığı önlemede faydalı olacaktır.
4- Hemoroid (Basur)
Rahmin büyümesine bağlı olarak alt uzuvlardan gelen toplardamarların kalbe dönüşü bir miktar kısıtlanır. Böylece alt venöz dolgunluk oluşur. Kişisel farklılıklara göre hastadan hastaya klinik farklı olabilir. Kabızlık da var ise hemoroidin ilerlemesine katkıda bulunabilir.
Öneriler: Kabızlığın önlenmesi, ileri vakalarda doktora başvurulması. İlaç tedavisi de düzenlenebilir. Hemoroidlerin ilerlemeden mümkün olduğunca en kısa sürede tedavi edilmesi önemlidir. Tedavinin düzenlenmediği olgularda gebelik sırasında operasyon dahi yapılmaktadır.
5- Kramp
Kalsiyum ve fosfor fazlalığı, magnezyum ve bazı eser minerallerin eksikliğine bağlı oluşabilmektedir. Bacaklarda ani kasılma ile meydana gelir. Geçicidir.
Öneriler: Yürüyüş, istirahat, magnezyum bakımından zengin gıdaların tüketilmesi önerilir. Bacaklara masaj yapılarak, local sıcak uygulaması ile fayda sağlanabilir.
6- Akıntı
Kokusuz, renksiz akıntı artışı gebelerde sık görülür. Hormonal değişime bağlı izlenebilen fizyolojik bir olaydır. Anne adaylarının, akıntının karekteri değişmedikçe (kötü kokulu, sarı-yeşil renkli olmadıkça) endişelenmesine gerek yoktur.
Öneriler: Sık sık iç çamaşırını değiştirme. Ek bir tedavi gerektirmemektedir.
7- Sık İdrar Yapma
Özellikle gebeliğin ilk üç ayında bebekle birlikte büyüyen rahmin mesaneye (idrar torbası) bası yapmasına bağlı mesane kapasitesinin azalması ile meydana gelir. Eğer ek bir bulgu (Örn: idrar yaparken yanma) yok ise endişelenecek bir durum yoktur. Bununla birlikte buna karar verecek olan dokturunuzdur.
Öneriler: Eğer gebeliğin sonucunda oluşan bir semptom ise birşey yapmaya gerek yoktur. Lakin, idrar yolları enfeksiyonun da ilk belirti sık idrara çıkmadır. Doktorunuza danışın.
8- Baş Ağrısı – Uykuya meyilli olma – Yorgunluk hali – Ağızda tat değişikliği
Yukarda belirtilen tüm bulgular gebeliğin meydana gelmesi ile birlikte gebeliğin ilk üç ayında görülebilen klasik bulgulardır. Baş ağrısı sıklıkla hiçbir patolojiye bağlı olmaksızın olabilecekken, birçok hastalığın da bir ek bulgusu olabilmektedir. Anne adayının gebe olmadan önce kronik tarzda baş ağrıları yok ise sıklıkla sebep önemsiz olup basit bir aneljezik olan parasetomol (minoset, parol) ile baş ağrısı giderilebilir. Bu ilaçlar gebeliğin her döneminde kullanılabilir olup bebeğe bir zararı yoktur.
Uykuya meyilli olma, yorgun hissetme ve de ağızda tat duyusunun değişmesi de gebeliğin ilk bulgularındandır. Bu bulgulardan bazılarını veya hepsini kendinizde bulabilirsiniz.
Öneriler: Baş ağrısı için sebep önemliyken, ilaç olarak parasetomol grubu güvenle kullanılabilir. Uyku hali, yorgunluk gibi bulgular geçici olup özel bir ilaç tedavisine ihtiyaç duymazlar. Dİnlenme, rahatlatıcı banyo vb. uygulamalar şikayetlerin azaltılmasında faydalı olabilir. Ağızda oluşan tat değişikliği ise gebeliğin ilerlemesiyle birlikte kendiliğinden geçecektir.
9- Ödem (Şişlik)
Vücutta sıvı tutulmasına bağlı gelişir. Gebelikle birlikte vücutta artan sıvı volümüne ve venöz dönüşün kısıtlanmasına bağlı özellikle alt uzuvlarda (ayaklar ve bacakta) gelişir ve şişkinlik hali gebelik haftası ile belirginleşir. Kol ve ellerde şişkinlik ayaklardaki kadar olmamakla beraber gebelik öncesine göre ödem artışı üst uzuvlarda da izlenir.
Öneriler: Bacakları yukarı kaldırarak dinlenme, tuz alımını kısıtlama ve yürüyüş egzersizleri. Gebeliğin ilerleyen dönemine erişmeden özellikle yüzüğünüz var ise çıkarmanız önerilir.
10- Bel Ağrsı
Vücut ağırlığında artış ve duruş bozukluğundan kaynaklanır. Gebeliğin ilerlemesi ile birlikte vücudun denge merkezinin bozulmasına bağlı gebe kendini geriye doğru yönlendirir buda bel çukurunun belirginleşmesine neden olur. Eğer gebelik öncesi belinizde kronik problemler var ise duruş sebebi ile şikayetlerinizde artış izlenecektir.
Öneriler: Duruş şeklini değiştirme, kıyafet ve ayakkabı seçimini dikkatli yapma, lokal ısı uygulanması, Sırt kaslarını kuvvetlendirecek egsersiz yapma, beli zorlayıcı spor ve aktivitelerden kaçınma. Gebeler topuklu ayakkabı giymemelidir. Belinize binen yükü azaltmak adına beli zorlayıcı ani hareketlerden kaçınılmalı, özellikle yere eğilirken dizleri bükerek pozisyon alınmalıdır.
11- Halsizlik – Bayılma – Çarpıntı
Tansiyon (hipotansiyon) ve şeker düşmesine (hipoglisemi) bağlı olabliir. Bununla birlikte mutlaka doktorunuza görünmelisiniz, altta yatan başka bir sebepte olabilir. Gebelik boyunca tansiyon düşer, özellikle tansiyondaki bu düşme 20-30. haftalar arasında belirginleşir. Bu duruma bağlı olarak anne adayında halsizlik, bayılma hissi ve çarpıntı belirginleşir. Aynı semptomlar kan şekerinin düşmesinde de gözlenebilir.
Öneriler: Derin nefes alıp verme, bacakların hareket ettirilmesi, pozisyon değşikliği yapma, ani hareketlerden kaçınma (Ör: yataktan uyanırken aniden kalkmayın). Uzun sure aç kalmayın, anne adaylarının kan şekeri açlık sırasında düşmeye (hipoglisemi) meyilllidir. Bu sebeple gebeler sık sık az az yemelidir.
12- Göğüslerde Hassasiyet ve Ağrı – Dolgunluk
Gebeliğe bağlı olarak hormonal etkiyle özellikle son dönemlerde göğüsler büyür ve gerginleşirler. Göğüslerde kızarıklık, deride sıcaklık artışı olmadıkça hissedilen bu dolgunluk doğuma doğru süt bezlerinin dolması ile belirginlik kazanacaktır. Bu durum tamamen fizyolojiktir. Göğüslerde olan büyümenin hamilelikte 1-2 beden büyümeye neden olabileceği ve göğsün ciltle temasına bağlı iritasyon bulguları (kaşıntı, kızarıklık) gözlenebilir. Özellkle son aylara yakın dönemde memenin baş kısmı (aerola) büyür ve kahverengileşmesi artar. Yine son dönemde meme ucundan az miktarda kolostrum adı verilen süt gelişi gözlenebilir. Bu durum tedavi gerektirmemektedir.
Öneriler: Anne adayları göğüsleri sıkmayan, pamuklu ve rahat bir sütyen giymelidir. Gebelere özgün sütyenler ticari olarak (gebe sütyeni) vardır. Kaşıntı ve kızarıklık için basit nemlendiriciler kullanılabilmekte olup, hassasiyetin geçmediği ve kızarıklığa bağlı göğüste ısı artışının meydana geldiği durumlarda kesinlikle doktorunuza müracat etmelisiniz.
13- Karın Çatlağı
Öncelikle unutulmaması gereken her anne adayının teninin ve cildinin gerginleşmeye bağlı olarak farklı ve değişen derecelerde reaksiyon gösterebileceğidir. Anne adaylarının hamilelik boyunca rahmin büyümesine bağlı karnı günden güne gerginleşecektir. Cilt ve cilt altı dokularının gerginleşmeye bağlı yırtılmalarını önlemek için kozmetik veya doğal birçok nemlendirici ajanlar mevcuttur. Bu tür tedavilerin hamilenin ten yapısına bağlı olarak çatlakların tamamını veya kısmi olarak önleyebileceği unutulmamalıdır.
Öneriler: Hamileliğin 3. Ayından itibaren, badem – kakao yağı veya bu amaca yönelik kozmetik ürünlerin kullanılmasıdır.
14- Gebelik ve Diyabet (Gebelik Şekeri)
Gebelikle birlikte diyabete olan meyilim artacak ve kan şekeriniz kolaylıkla yükselecektir. Gebelik boyunca artan birçok hormon, insülinin kan şekerini düşürmeye yönelik etkisine direnç oluşturarak kan şekerinin yükselmesine sebep olur. Bu etki, özellikle gebeliğin 20-24. Haftalarından itibaren belirginleşir. Bu sebeple anne adaylarına 24-28. Haftalar arasında veya ilk trimesterin bitiminde (13-14. Haftalarda) 75 gr ile şeker yükleme testi yapılır. Toplumdan topluma değişmekle beraber her 100 anne adayından 6-8 tanesinde gebelik sırasında diyabet ortaya çıkacaktır. Bu durum gebeliğe özgü olup, doğumdan sonra kaybolacaktır. Bununla birlikte bu tür problemlerle karşılaşan annelerin 20-30 yıl sonra meydana gelebilecek diyabete aday oldukları da bir gerçektir.
Öneriler: 75 gr OGTT gebeliğin 13-14 veya 24-28. Haftaları arasında uygulanır. Eğer gestasyonel diyabetiniz yani gebelik şekeriniz mevcut ise öncelikle diyetle kan şekeriniz regüle edilir (düzenlenir). Bu tedavi yeterli olmaz ise diyet + egzersiz uygulanır. Yine bu tedaviye cevap vermeyen olgularda insulin seçeneği de kullanılabilir. Bu tür gebeliklerin perinatolog (perinatoloji uzmanı) + diyetisyen + endokrinolog kontrolünde olmasında fayda vardır.
KEYİFLİ BİR HAMİLELİK İÇİN
UFAK TAVSİYELER
Hamileler ne kadar yemek yemeli?
Hamileliğin ileri aylarında rahminde büyümesi ile mide ve yemek borusu arasındaki açının değişimine bağlı olarak reflü şikayetleri artar. Bu sebeple öğünlerde aşırı yemekten, kızartma ve baharatlı yiyeceklerden uzak durmalıyız. Ek olarak masadan aşırı doymuş kalkmak doğru değildir. Öğünler mümkün olduğunca küçük porsiyonlu olmalıdır. Eğer tüm bunlara rağmen halen reflünüz var ise Doktorunuza danışarak tedavi almanızda fayda olacaktır. Ek olarak öğünlerimiz sadece Karbonhidrat veya Protein içerikli olmayıp herşeyi dengeli bir biçimde içermelidir. Tek yönlü beslenmenin Örneğin; Bol bol ceviz, yumurta vs. yemenin bebeğe pozitif yönde katkısı yoktur.
Hamileler nasıl giyinmeli?
Anne adaylarını sıkmayacak şekilde, rahat, geniş, terletmeyen pamuklu veya penye giysiler tercih edilmeli. Dar, sentetik çamaşırlar, mantar enfeksiyonu riskini artırdığı ve dolaşımı zorlaştırdığı için giyilmemeli. Yüksek topuklu ayakkabılar yerine ortopedik tabanlı ayakkabılar kullanılmalıdır. Sıkmayacak bir biçimde kot giymenin de bir sakıncası yoktur. Bununla birlikte dar giysilerin düşüğe yol açtığı bilgisi de doğru değildir.
Baş ağrısı ve hamilelik?
Herkesin korkusu acaba baş ağrısı için ilaç alırsam bebeğe zarar verir miyim sorusudur? Yapılan çalışmalar göstermiştirki basit bir baş ağrısına sahipseniz parasetomol içerikli Minoset-Parol kullanmanızda sakınca yoktur. Günde birkaç tane parasetomol almanız problem olmaz. Ama baş ağrınızın sebebi gebelik önce var olan Migren ise işiniz biraz zor gibi, yukarda sayılan ağrı kesiciler Migren atağı sırasında çok etikili olmamakla beraber bu durumda 2 tane birsen parasetomol almak faydalı olacaktır. Ama asıl etkili tedavi Migreni tetikleyen yiyeceklerden uzak durmaktır.
Nefes almada zorluk ve baş dönmesi normal mi?
Hamileliğin ilerleyen aylarında büyüyen rahmin yaptığı bası etkisi ile soluk alma sırasında akciğer rahat genişleyemez ve nefes alma zorlaşır. Bu yüzden gebeler, kalabalık, havasız ve sigara içilen ortamlardan uzak durmalı. Yorucu hareketlerden kaçınmalı ve günlük işleri dinlenerek yapmalı. Hamileliğin özellikle 20. Haftasından sonra tansiyon düşmesine bağlı nabız sayısında artış ve ani hareketlerde baş dönmesi normaldir. Bu sebeple ani hareketlerden kaçınılmalıdır. Özellikle sabah yataktan kalkerken dikkatli olunmalıdır. Yataktan ani kalkmaya bağlı baş dönmesi ve düşme – yaralanma sık rastlanılan olaylardır.
Vücutta şişmeler varsa ne yapılmalı?
Hormonların etkisiyle vücutta su tutulması, gebelikte görülen ödemin en önemli nedenir. Şişmeleri ve ödemi önlemek için; uzun süre ayakta durulmamalı, sıkı lastikli çorap ve iç çamaşırı giyilmemeli, bacaklar yükseğe kaldırılarak dinlendirilmeli. Akşamları özellikle bir yastığa ayağınızı uzatarak dinlenmek ve tuz kısıtlaması faydalı olacaktır.
Yorgunluk, aşırı uyku ve uykusuzluk şikayetleri normal mi?
Özellikle gebeliğin ilk dört aylık döneminde anne adayları kendilerini aşırı yorgun ve uykusuz hissedebilir. Bu konuda yapılabilecek ve yapılması gereken bir şey yok. Vücudun ihtiyaçlarına kulak verin ve bol bol dinlenin. Düzenli uyku,beslenme ve ne kadar yoğun çalışırsanız çalışın, her fırsatta istirahat etmek, kaliteli bir gebelik dönemi geçirmek için çok önemli.
Gebeliğin erken dönemlerinde baş ağrılarına sık rastlanır. İstirahat etmek ve açık havada yürüyüş yapmak yardımcıolabilir. Bu baş ağrıları genellikle gebeliğin ortalarına doğru kendiliğinden kaybolur.
Beslenme düzeni nasıl olmalı?
* Her gebe günde; 80 gr. protein, 1.5 gr. kalsiyum, 30-60 gr. demir, A, B1, B2 ve C vitamini almalı. Günlük süt, peynir veya yoğurt üçlüsünden birini tüketmeniz iyi olacaktır. Unutulmamalıdır ki fazla vitamin alcağız diye fazla tüketim vitaminin toksisitesine (zehirlemesine) yol açabilmektedir. Bu sebeple önerilen tüketimin üstüne çıkılmamalıdır.
* D vitamini besinlerde bulunmadığı için güneşle cildin teması sağlanmalı.
* İyotlu tuz kullanılmalı. Haftada bir balık yemeniz tevsiye edilir. Hatalık balık tüketimi 340 gr geçmemelidir.
* Taze sıkılmış meyve suları tercih edilmeli (aşırı tüketümden kaçınılmalı; fazla şeker ve kalori içerir), kola ve hazır meyve suları içilmemeli.
* Kansızlığı önlemek için yemeklerle birlikte çay tüketilmemeli. Aspartam ve sukruloz içeren tatlandırıcının kullanılmasının bebeğe bir zararı yoktur.
* Doktora danışılmadan ilaç kullanılmamalıdır.
Kabızlık ve spor için ne yapılmalı?
Hamilelikte özellikle ilerleyen haftalarda gelişen kabızlık ve hemoroide karşı bol çiğ sebze, meyve ve yulaflı yiyecekler yenmelidir. Kabızlığın sebebinin sizin beslenme tarzınızdan kaynaklandığını unutmayın. Gerektiğinde beklemeden tuvalete gidilmeli. Sabahları aç karnına bir bardak ılık su içilmeli. Kuru kayısı, erik ve incir kompostolarının içilmesi sorunu önleyebilir. Haftada üç gün yürünmelidir. Bu yürüyüş sizi yormamalıdır. Yorulduğunuzu hissettiğiniz an dinlenmeli ve aktivitenizi bırakmalısınız..
Kramplar için ne yapmalıyım?
Geceleri uykudan uyandıran bacak kramplarına karşı; fazla ayakta kalınmamalı, uzun süreli oturmalarda bacak bacak üzerine atılmamalı. Ayaklar, yükseğe uzatılarak dinlendirilmeli. Bazı anne adayları için ek Magnezyum alımının faydalı olduğu görülmüştür. Bacaklarda varis varsa destekleyici çoraplar kullanılmalı. Bacağa krampgirdiği zaman ayak parmaklarıma masaj yapılmalıdır.
Hamilelik ve seyahat?
Eğer kanamanız ve erken doğuma yol açabilecek kasılmalarınız yok ise ve de uzun bir yolculuk olmayacaksa; seyahat etmenizde sakınca yoktur. Yolculuğun en iyi olanı kısa sürenidir:=)) bu sebeple ulaşmak istediğiniz yere en hızlı ulaşım araca ile gidiniz. Mümkünse uçakla. Yolculuğun süresi eğer 3 saati geçiyor ise yolculuk sırasında 5-10 dakika süre ile oturduğunuz yerden kalkarak veya mola sırasında yürüyüş yapmanız tavsiye olunur. Uzun yolculuklarda dize kadar uzanan varis çorabının giyilmesi de olası bir pıhtı oluşumunun önlenmesinde faydalı olacaktır. Unutulmamalıdır ki hamilelik ilerledikçe yolculuklar da zorlaşacaktır. Uçakla seyahetlerinizde 28. Haftadan sonra uçağa biniş için Doktor raporuna ihtiyacınız olacaktır.
Randevu ve detaylı iletişim için:
Caddebostan Mahallesi Bağdat Caddesi
Cadde Özen Apartmanı NO: 320 / 3
Erenköy - Kadıköy / İstanbul
0(216) 629 79 14
0(216) 629 79 24
0535 663 07 57
Sosyal Medyada Takip Edin
> Perinatoloji nedir ?
> Jinekoloji
> Hamilelik - Doğum
> Görüntüler
> Hasta hikayeleri
> Medya
> İletişim
> 2 boyutlu resimler
> 4 boyutlu resimler
> Doppler resimler
> Anne kanından
fetal dna tayini
> İkili kombine test
> Üçlü test
> Dörtlü test
> Şeker yükleme testi
> Cvs
> Amniyosentez
> Kordosentez
> Ayrıntılı detaylı ultrason
> Fetal ekokardiyografi
> Maternal ve fetal doppler
> Multifetal redüksiyon
(indirgeme)
> Erken gebelik
> Nt - ense kalınlığı ölçümü
> Hafta hafta gebelik
> Tekil gebelik
> Çoğul gebelik
> Gebelikte sık görülen
yakınmalar
> Lohusalık
Site içerisinde yer alan tüm metinler Prof. Dr. Melih Atahan GÜVEN 'e aittir, izinsiz başka yerlerde kullanılamaz. Bu web sitesindeki içerikler tamamiyle bilgilendirme amaçlıdır. Gerçek doktor kontrolünün ve muayenesinin yerini tutamaz. Bu sitedeki bilgilerin hekim kontrolü olmaksızın uygulanmaması gerekmektedir. En doğru teşhis için lütfen doktorunuza başvurunuz.
©Prof.Dr.Melih Atahan GÜVEN 2010 - 2017 | Tüm Hakları Saklıdır | Modano30