Fetal EkokardiyografiFETAL EKOKARDİYOGRAFİ
Fetal Ekokardiyografi Nedir ?
Gelişmiş, uygun bir ultrasonografi cihazı ve deneyimli bir doktor eşliğinde, anne karnındaki bebeğin kalbinde bir problem veya sakatlık olup olmadığına yönelik yapılan değerlendirmedir.
Nasıl Yapılır?
Kalbin sadece 4 odacık görüntüsü ile (resim 1) doğumda var olabilecek sakatlıkların yaklaşık %30’u tespit edilebilirken, ileri düzey fetal ekokardiyografi ile (damar çıkışları, venler, situs, Doppler değerlendirmesi, kapaklar ve akımlar) (resim 2) bu oran %90-95’lere çıkmaktadır ki bu orana bebekte ani ölüme neden olabilecek ve bebeği doğumdan sonra sıkıntıya sokabilecek kalp sakatlıkları dahildir. Uygulama bebeğin haftasına, pozisyonuna ve annenin kilolu olup olmamasına bağlı olarak 20-25 dakika sürmektedir
Resim 1: Kalbin dört odacık görüntüsü Resim 2: Kalbin Doppler incelemesi
Kimlere Yapılmalı?
Sıklıkla, risk altındaki gebeliklere (daha önce kalp anomalili bebek doğurmak, ailede doğumsal kalp anomalisi öyküsü bulunması, hamilelikte zararlı ilaç kullanımı vs.) tavsiye edilmekle beraber, her anne adayı da yaptırabilir. Unutulmamalıdır ki, her kalp sakatlığı ile doğan 10 bebekten 8-9 tanesinde hiçbir risk faktörü yoktur. Ek olarak, yapılan ultrasonografik incelemenin bebeğe herhangi bir riski yoktur.
Kromozomal anomali ile doğan (Örn: Down sendromu) bebeklerin en az yarısında kalp sakatlığı olduğundan ve tarama testleri ile tespit edilemeyen Down sendromlu fetüslerin tespit edilmesinde önemli olduğundan bu uygulama kan testlerine ek olarak yapılabilir.
Neden Yaptırılmalı?
Günümüzde, her yeni doğan bebekte görülen kalp sakatlığı görülme sıklığı yaklaşık 8/1000 (büyük ve küçük kalp sakatlıkları) olup, bu rakam yaklaşık olarak 125 doğumda bir, kalp sakatlığı olan bebeğin doğduğunu ifade etmektedir.
Kalp anomalileri, yeni doğan bebeklerde olabilecek olası sakatlıklardan en sık izlenenidir. Ayrıca kalp sakatlıkları, yenidoğan bebeklerin ilk bir yıl içindeki ölümlerinin en sık sebebidir. Sıklığı itibari ile, Down sendromu (Mongol bebek), Nöral tüp defektlerinden (belde açıklık vs.) daha sık izlenmektedir. Olası bir kalp sakatlığı durumunda, bebeğinizde var olabilecek kromozom anomali riski de artacağı için, kalp anomalisinin anne karnında tespiti önemlidir.
Bununla birlikte, bazı kalp sakatlıklarına doğumdan sonra bebeğin yaşaması için acil müdahale etmek gereklidir. Bu sebeple anne karnında kalp sakatlıklarının ön tanısı çok önemlidir.
Kalpte Ekojenik Fokus (Kireçlenme) Bulgusu Nedir?
Kalbin içinde yer alan papiller kasın kalsifiye (kireçlenme) olması ile oluşan bu durum normal bebeklerde görülebildiği gibi, Down sendromu gibi özürlü bebeklerde görülebilmektedir. Bu durum annenin beslenmesiyle ilgili değildir. Bu durumun normal olup olmadığının değerlendirilmesi amacı ile ileri düzey (detaylı) ultrasonografi ve fetal ekokardiyografiyle bebeğin değerlendirilmesi uygundur.
Ne Zaman Yapılmalı?
Gebeliğin 13-14. haftasından itibaren mümkün olmakla beraber, gebelik haftası ilerledikçe kalp sakatlığını tespit edebilme şansımız, kalbin bebekle beraber büyümesi ve ultrasonografide görüntü kalitesinin artması ile yükselmektedir. Gebeliğin 16. haftasında kalp yaklaşık 1 cm’dir. Bununla birlikte, kalp anomalili bebek doğurma açısından riskli bir hastaysanız, gebeliğin erken döneminde 14. haftada erken taramaya girmeniz önerilmektedir.
Herhangi bir risk faktörü içermiyorsanız, gebeliğinizin 21-22. haftaları arasında 20-25 dakika sürecek bu uygulamayı yaptırmanız önerilmektedir.